Vrijdag gaven de Belgische brouwers het startschot van de 26ste editie van het Belgian Beer Weekend en de 1ste editie van de Belgian Beer Culture Days met een academische zitting in de Gotische Zaal van het Stadhuis. Tien dagen lang, van vrijdag 4 tot en met zondag 13 september, zetten brouwerijen, cafés en winkels over het hele land de Belgische biercultuur in de kijker. “Tien jaar geleden erkende UNESCO onze biercultuur als immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid”, zegt Krishan Maudgal, directeur van vzw Belgische Brouwers. “Dat vieren we samen met iedereen die onze biercultuur mee vormgeeft: de brouwers, de cafébazen en uiteraard ook alle bierliefhebbers.”
Van de kathedraal tot het Stadhuis
De dag begon in de Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal met de viering van Sint-Arnoldus, patroonheilige van de brouwers, en de traditionele wijding van het bier door de Ridderschap van de Roerstok der Brouwers. Rond de middag huldigde de Ridderschap de gloednieuwe Belgian Beer Culture Bar op het Beursplein in, die daarmee haar deuren opende.
Vervolgens trokken de brouwers naar de Gotische Zaal van het Brusselse Stadhuis, waar ze door Schepen Frederik Ceulemans namens de Stad Brussel verwelkomd werden. In de zaal verzamelde een divers publiek van brouwers, importeurs, hoogwaardigheidsbekleders en diverse andere binnen- en buitenlandse gasten om te luisteren naar tussenkomsten over het belang van de biersector en de Belgische biercultuur.
Een bewogen week voor de sector
Voorzitter Lorin Parys kwam in zijn openingsspeech terug op de open brief die de Belgische Brouwers vorige week publiceerden en op de duizenden steunreacties die daarop volgden. Hij ging in op het gecontesteerde koninklijk besluit over alcoholreclame, waar ook vijf Europese lidstaten en de Europese Commissie kanttekeningen bij plaatsten, en op de verplichte slogan die de regering met dat K.B. overweegt in te voeren. Parys wees erop dat de brouwers alcoholmisbruik al decennialang bestrijden: onder andere met de zelfregulering inzake alcoholreclame die de sector zichzelf oplegt, met dertig jaar BOB-campagne en met het ontwikkelen van meer dan honderdvijftig alcoholvrije bieren. De sector vindt echter dat alcoholmisbruik en verantwoorde consumptie niet over dezelfde kam kunnen worden geschoren. Dat vinden de brouwers ongenuanceerd. Ons land zou zo bovendien één van zijn meest gelauwerde sectoren ondermijnen. Tegelijk reikte Parys de politiek de hand: de brouwers willen samen met de regering vooruit en het beleid beter maken.
De voorzitter blikte desalniettemin positief vooruit. Uit een bevraging bij 1.019 Belgen die de federatie liet uitvoeren, blijkt dat zij de brouwers gemiddeld 7,7 op 10 geven. 86 procent vindt dat de sector goed inspeelt op bewuster drinken en twee op drie vindt dat de overheid onze biercultuur moet beschermen. Tien jaar geleden telde ons land ongeveer tweehonderd brouwerijen, vandaag zijn het er bijna vierhonderd. Van het graan tot het glas staat de sector garant voor vier miljard euro, één procent van het bruto nationaal product, en meer dan zestigduizend directe en indirecte jobs.
Grootmeester van de Ridderschap van de Roerstok der Brouwers, Alain De Laet, legde de nadruk op hoe onze biercultuur zorgt voor gezelligheid en verbondenheid. De Laet noemde het café een van de laatste plekken in onze samenleving waar mensen met elkaar in gesprek belanden die elkaar anders nooit zouden tegenkomen. In een tijd waarin steeds meer mensen zich eenzaam voelen, is dat geen detail. Hij benadrukte ook de samenhorigheid in de sector. Brouwers zijn concullega’s op de markt, zei hij, maar broeders in het ambacht. Belgisch bier, met of zonder alcohol, is een stukje van wie wij als Belgen zijn.
Tien jaar immaterieel cultureel erfgoed
Maar vooral stond de zitting in het teken van de tiende verjaardag van de UNESCO-erkenning van onze Belgische biercultuur als immaterieel cultureel erfgoed. In een videoboodschap blikte Oliver Paasch, minister-president van de Duitstalige Gemeenschap, terug op de kandidatuur die zijn Gemeenschap tien jaar geleden indiende. Lodovico Folin-Calabi, directeur van het UNESCO Liaison Office in Brussel en vertegenwoordiger van UNESCO bij de Europese Unie, ging vervolgens in gesprek over de criteria waaraan immaterieel cultureel erfgoed moet voldoen, over wat de Belgische biercultuur deed opvallen en over de verantwoordelijkheden die zo’n erkenning meebrengt.
Dat de biercultuur elke dag beleefd wordt in cafés, bars, restaurants en brasserieën, kwam aan bod in een panelgesprek met Matthias De Caluwe, CEO van Horeca Vlaanderen, David Debin, ondervoorzitter van Horeca Brussel, en Nathalie Laurent, voorzitter van Horeca Wallonie. Brouwerijen en horeca zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en dat partnerschap wensten de horecafederaties en de brouwersfederatie met dit panelgesprek dan ook te benadrukken. Samen verdedigen zij een samenleving waarin mensen de ruimte moeten blijven hebben om samen te komen om, al dan niet met een glas bier, van elkaars gezelschap te genieten. Aansluitend werden de vertegenwoordigers van de drie horecafederaties plechtig geïntroniseerd als ereridders van de Ridderschap.
Directeur Krishan Maudgal sloot af met een blik vooruit. Hij noemde de sector veerkrachtig en verenigd, drukte fierheid over onze Belgische biercultuur uit en riep iedereen op om de open brief van de sector te ondertekenen.
Tien dagen Belgische biercultuur
Na de zitting huldigden de Ridderschap, de burgemeester en de schepenen van de Stad Brussel de bierstanden op de Grote Markt in. Om 17.30 uur gingen de deuren open voor het publiek. Het Belgian Beer Weekend loopt er nog tot en met zondag 6 september, met een vijftigtal brouwerijen en meer dan vijfhonderd bieren. Op zondag trekken verschillende brouwersconfrérieën in optocht door de straten.
Op het nabijgelegen Beursplein blijft de Belgian Beer Culture Bar tien dagen open, tot en met zondag 13 september. Vanaf maandag krijgt elke dag een eigen thema: de kunst van het brouwen, de diversiteit van onze bieren en glazen, bier en gastronomie, innovatie en alcoholvrij bier, de UNESCO-erkenning met een panelgesprek met beleidsmakers, de band tussen brouwers en het caféleven en een feestelijke slotdag. Belgian Beer World, het biermuseum in het Beursgebouw, grenst aan de Culture Bar en verwelkomt tijdens de feestelijkheden alle bierliefhebbers die nog meer verdieping zoeken.
Ook buiten Brussel valt er heel wat te beleven. Onder de koepel van de Belgian Beer Week zetten de brouwers Belgisch bier in de kijker in duizenden cafés en supermarkten, van Aarlen tot Zeebrugge. Op zaterdag 12 september staan de volkscafés extra in de schijnwerpers met de Nationale Cafédag. Datzelfde weekend kunnen bierliefhebbers ook afzakken naar het Brugs Bierfestival.
Met de Belgian Beer Culture Days vieren de Belgische brouwers hun erfgoed en geven zij tegelijk een signaal. Onze biercultuur is niet iets om te stigmatiseren, maar net een troef om te koesteren. Het volledige programma staat op https://www.belgianbeerculturedays.be/.
Marc Sluys
